Dr. Wim Bakker Radio Spreekuur
Dr. Wim Bakker
Apintie Radio zondag 5 juli 2026; Dr. Wim Bakker Radio spreekuur.
Seksueel Overdraagbare Ziekten:
Seksueel Overdraagbare Ziekten:
Alles wat je moet weten
Wat zijn seksueel overdraagbare ziekten?
Seksueel overdraagbare ziekten (SOZ), ook wel seksueel overdraagbare infecties (SOI) genoemd, zijn infecties die je oploopt door seksueel contact. Het verschil tussen de termen is eigenlijk best interessant: vroeger zeiden we "aandoeningen", maar nu gebruiken we vaker "infecties" omdat veel van deze ziekten helemaal geen symptomen veroorzaken. Je kunt dus gewoon besmet zijn zonder dat je er iets van merkt.
Deze infecties worden veroorzaakt door bacteriën, virussen of parasieten die zich bevinden in sperma, vaginaal vocht, bloed en andere lichaamsvloeistoffen. Ze verspreiden zich vooral via onbeschermd seksueel contact, dus bij vaginale, anale en orale seks.
Welke seksueel overdraagbare ziekten bestaan er?
De meest voorkomende zijn:
Bacteriële infecties (te genezen):
- Chlamydia - heel veelvoorkomend en zeer listig omdat 70% van de vrouwen geen klachten heeft
- Gonorroe - ook bacterieel en even lastig omdat je er vaak niets van merkt
- Syfilis - een klassieker die vroeger bijna verdwenen leek, maar nu opnieuw opduikt
Virale infecties (niet volledig te genezen):
- HIV - het beruchte virus dat aids kan veroorzaken
- Herpes genitalis - blijft voor altijd in je lichaam zitten
- HPV (Humaan papillomavirus) - kan geniale wratten veroorzaken en in ernstige gevallen kanker
- Hepatitis B - kan ernstige aandoeningen aan je lever veroorzaken
Andere infecties:
- Trichomoniasis - veroorzaakt door een parasiet
- Schaamluis - ja, deze bestaat nog steeds
- Genitale wratten - oncomfortabel en hardnekkig
De stille epidemie: waarom is het zo erg?
Het grote probleem is dat veel mensen helemaal niet weten dat ze besmet zijn.
Ze voelen zich prima, hebben geen klachten en geven de infectie dus ongemerkt door aan hun partners.
Dit is de reden dat we van een "stille epidemie" spreken.
Chlamydia is hier een echt voorbeeld van: veel vrouwen hebben het maar merken er niets van, terwijl het ernstige gevolgen kan hebben zoals onvruchtbaarheid en chronische buikpijn.
Hoe krijg je het?
Het is eigenlijk behoorlijk simpel: je krijgt het door onveilig seksueel contact met iemand die besmet is.
Dit kan op verschillende manieren:
- Vaginale seks zonder condoom
- Anale seks zonder bescherming
- Orale seks zonder condoom of mondkapmerk
- Vingerseks of direct contact met sexspeeltjes
- Huidcontact (bij herpes en wratten)
- Van moeder op kind tijdens de zwangerschap of bevalling
Je krijgt het dus NIET via:
- Een toiletbril
- Handdoeken
- Het zwembad
- Hoestbuien
- Een bezoek aan sauna's
Die geruchten zijn onzin, dus maak je daar geen zorgen over.
Symptomen herkennen
Het lastige is dat veel mensen geen symptomen hebben.
Maar als je wel wat voelt, let dan op:
- Afwijkend vaginaal of urethaal vocht
- Jeuk, irritatie of pijn in de geslachtsdelen
- Pijn bij het plassen of vrijen
- Buikpijn
- Roodheid, littekens of open plekjes
- Algemene griepachtige klachten (koorts, vermoeidheid)
- Gezwollen lymfeklieren
Maar nogmaals: je kunt perfect besmet zijn zonder iets voelen.
Preventie: gewoon voorzichtig zijn
De beste verdediging? Voorkomen is beter dan genezen:
Condooms zijn je vrienden
Het condoom is echt de enige anticonceptiemethode die je tegen SOZ beschermt.
Gebruik hem consequent:
- Trek voorzichtig het condoom uit de verpakking
- Knijp de bovenkant in (daar moet ruimte zijn voor het sperma)
- Rol het af tot aan de basis
- Na afloop terugtrekken terwijl je de ring vasthoudt (voorkomen van lekken)
Praat erover
- Bespreek seksuele gezondheid met je partner(s)
- Vraag naar soa-testen voordat je onbeschermd vrij
- Wees eerlijk over je soa-status
Regelmatig testen
- Laat jezelf testen, zeker als je wisselende sexpartners hebt
- Drie maanden na onveilige seks is goed om je nog een keer te laten testen (vooral voor hiv)
- Veel gemeenten hebben gratis testmogelijkheden via de GGD. Suriname bij de BOG.
- Bij alle vormen van seks
- Ook als je elkaar "al lang kent" en vertrouwt
Wat te doen als je het hebt opgelopen?
Meteen naar de arts Wacht niet, ga naar je huisarts of een soa-kliniek.
Hoe eerder je het weet, hoe beter.
Bij bepaalde ziekten (vooral hiv) kan vroege behandeling enorm veel verschil maken.
Behandeling
- Bacteriële infecties worden behandeld met antibiotica
- Virale infecties zijn lastiger; je kunt ze niet volledig genezen maar wel beheren met medicijnen
- Herpes en hiv vereisen langetermijnbehandeling
Communicatie met partners Ja, dit is vervelend, maar echt nodig:
- Vertel je partner(s) dat ze risico hebben gelopen
- Zorg dat ze zich ook laten testen en behandelen
- Voorkomen dat jullie elkaar over en weer blijven besmetten
Pauze met seks
- Tijdens behandeling is het verstandig om even pauze te nemen
- Als je toch wilt vrijen, gebruik dan absoluut een condoom
- Wacht totdat je behandeling klaar is voor onbeschermd contact
De feiten op een rijtje
- In België zien we een stijging van bacteriële soa's
- Meer dan 1 miljoen mensen wereldwijd hebben een soa
- Jaarlijks zijn er zo'n 357 miljoen nieuwe infecties met chlamydia, gonorroe, syfilis en trichomoniasis
- Maar veel hiervan worden niet gemeld, dus de werkelijke nummers kunnen hoger zijn